Paratonerin, Franklin France Paratoneri, İniş İletkeni, İndirme İletkeni, İniş ve indirme iletkeni Paratoner, Aktif Paratoner, Paratoner Çeşitleri, Aktif Paratoner Sistemleri, Paratoner Sistemleri

Erken akış uyarım sistemine sahip aktif paratonerler değişik tip ve şekillerde olabilirler. Bu paratonerler, değişik test raporlarına, standartlara (ISO ve benzeri) ve 10 –15 yıl gibi bir garantiye sahiptirler.

Yıldırıma karşı etkili bir koruma oluştururlar. Bu tip paratonerler pilli , transistörlü , sigortalı veya elektronik devrelidirler. İçindeki bu cihazların çalışmaya başlaması ile devreye girerler. Pek çok yıldırım deşarjından sonra bile bakım istemez. Hem negatif ve hem de pozitif yıldırım deşarjına karşı korumalıdır. Çalışması için gerekli olan sadece 20 km/h rüzgardır. Bu da insan yürüyüşüne eşit olan rüzgardır ki yükseklerde en durağan havada bile bu rüzgar genelde mevcuttur. Montajsız veya montajlı test edebilme imkânı vardır. Fransız Atom Enerjisi Kurumu icadı ve bu kurumdan patentli üründür. 25 yıl garantilidir. En önemli özelliği yağmur ve elektrik deşarjından hiç etki görmemesi ve dolayısıyla bozulmamasıdır.

Franklin France Paratoner Tesisat Özellikleri ve Çalışma Üstünlükleri

Paratonerin Çalışma Tarzı ; Bu tip paratonerler, elektrostatik aktif paratonerlerden birçok yönden üstündürler. Bozulmayan doğal maden piezo kristallidir.

Piezoelektrik Seramikleri ; Piezoelektrik seramikleri, elektrik enerjisini mekanik enerjiye, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çeviren kristal yapılardır. Kurşun zirkotitanat diye tabir edilen çok sert bir malzemeden oluşmuş olup, uçları ince bir tabaka elektrod kalitesinde nikel ile kaplanmıştır. ‘Üretken’ olarak kullanıldıklarında bu seramikler, yalnızca basıncı artırmak suretiyle, arzulanan iyonları elde etmek için gerekli voltajdan çok daha yüksek voltaj seviyeleri (20 000 ile 25 000 V arası) üretirler.

Piezoelektrik Uyarım; Tersine çevrilebilir etkili gerilimlerin çoğu direk rezonansından meydana gelen titreşimli etki ile uyarıcıya tatbik edilen ön gerilmeden dolayı meydana gelen titreşimli etki ile en ufak türbülans ile paratonerin kendi kombinasyonundan meydana gelen güçten elde edilir. Elektrik kuvvetiyle güç çeviricisine bağlandığında, yayıcı uçlar bu yüksek gerilime maruz kalır. Bu nedenden dolayı yüksek miktarda iyon (2,5 ile 6.5kV un7.65*1010 katı) salıverirler. Bu iyonlar VENTURI devresi tarafından ele geçirilerek, yakalama başlığı ve uzantısı etrafında iyonize edilmiş bir hava akımı teşekkül eder.

Korona Etkisi Uyarı Zamanının Kısaltılması; Yapılan araştırmalar da göstermektedir ki piezoelektrik iyonizasyon sistemi, çoğu kez korona etkisi (towsend çığ’ı) uyarı zamanını kısaltmaktadır. N.L.Allen, T.E.Allibone ve D.During adlı bilginler tarafından yapılan en son araştırma, iyonizasyon yoğunluğunu arttırmanın (150 ile 1100 iyon/cm3) uyarım zamanını % 50 oranında azalttığını ve iyonik yoğunluk arttıkça bu gecikmenin düzenli şekilde azaldığını göstermektedir. Bu durumu başka bir şekilde izah edecek olursak; bir elektrodu saran havadaki iyonik yoğunlukta meydana gelebilecek herhangi suni bir yükseliş, iyonizasyon geriliminde bir düşüş olmasına sebep teşkil eder. Böylelikle: elektriksel alanın genişletilmesi, yıldırımı yakalama ucunda iyonizasyonun sağlanması, algılama başlığı içerisinde iyonize edilmiş bir hava kanalının yaratılmasını sağlamakla korona etkisini tetiklemenin başlangıç safhasında uyarım gecikmesini kısaltıp ve korona akımının boşalma hızını yükselterek elverişli bir hareket tamamlanmış olur.

Bir aktif Franklin France paratoner tesisatı aşağıdaki elamanlardan oluşur.

* Franklin France paratoner: Yıldırımdan korunacak bölgenin üzerindeki atmosferik elektrik boşalmalarını toprağa aktarmak üzere yakalayan kısımdır.

* Paratoner direği: Franklin France paratonerini taşıyan direktir.

* Direk kroşesi: İndirme iletkeninin direk üzerinde tespit edilmesini sağlar.

* Paratoner direği tespit kelepçesi: Paratoner direğini sabitleştirmek için kullanılır.

* Kiremit kroşesi: İniş iletkeninin kiremit üstünden inişini sabitleştirir.

* İndirme iletkeni: Franklin France paratoneri topraklamaya bağlayan iletkendir.

* Duvar kroşesi: İniş iletkenini duvar veya beton üstünde sabitleştirir.

* Kontrol (test) klemensi: Topraklama direncinin zaman azman ölçülmesine yarayan elamandır.

* Koruma borusu: İniş iletkeninin kontrol klemensi ile zemin arasında olan kısmını darbelere karşı koruyan elemandır.

* Koruma borusu tespit kelepçesi: Koruma borusunu tespit etmek için kullanılan kroşe.

* PVC hortum: Koruma borusunun içinde olup iletkenler içinden geçirilir.

* Topraklama elektrodu: Toprağa gömülür ve direnci düşürmek için kullanılır.

* Termokaynak/topr.elektrodu başlığı: İniş iletkeninin ve elektrotların bağlantısı içindir.

Tesisat çalışma sırası son derece önemlidir. Aşağıdaki çalışma sırası izlenmeli ve mutlaka aktif paratonere ait test raporu, patent, Fransız Atom Enerji raporu 25 yıl garanti v.s. gibi güvenceler aranmalıdır.

* Topraklama tesisatının yapılması

* Koruma borusunun yerleştirilmesi

* Kontrol klemensinin tespiti

* Topraklama direncinin ölçülmesi (max: 10 Ω)

* İniş iletkenlerinin tespiti

* İniş iletkenleri ile topraklama iletkenlerinin kontrol klemensine bağlanması

* Paratoner taşıyıcı direği ile ikaz levhasının tespiti

* Paratonerin yerine montajı ve iniş iletkenlerine bağlanması.

Not: Aktif paratoner üzerindeki etikete dikkat edilmeli ve mutlaka imalatçı firma tarafından verilen GARANTİ BELGESİ aranmalıdır.

IE/ENV 61024’e göre aşağıdaki yöntemle ilk olarak YILDIRIM KORUMA SEVİYESİ hesaplanır.

Etkili Eşdeğer Alan

Ae= L.W+6.H.(L+W)+9.P.H2

L=Boy (Lenght) (M)

W=En (Width) (M)

H=Yükseklik (Height) (M)

Tesis İçin Beklenen Yıldırım Darbe Sayısı

Nd= Ng.Ae.C1.10-6

(Ng) = 0.04• Nk 1.25

Türkiye İçin Yaklaşık 2 Alınır

Nk ise Aşağıdaki Yıldırım Gün Haritasından Seçilir

Tesis İçin Onaylı Yıldırım Darbe Sayısı

C=C2.C3.C4.C5

Nc=5,5.10-3/C

C1=1 C2=0.5 C3=1 C4=1 C5=5 C=2.5

Eğer Nd ≤ Nc İse Koruma İsteğe Bırakılır

Eğer Nd > Nc İse Koruma Gereklidir

Değer Seviye

E>0.98 Seviye 1+Ek Önlem

0.95<E<0.98 Seviye 1

0.90<E<0.95 Seviye 2

0.80<E<0.90 Seviye 3

E<0 Seviye 4

Online Katalog İçin Tıklayınız

Paratoner Programı İçin Tıklayınız